Stonetop vs Dragonbane - welke fantasycampagne past bij jouw tafel?
Stonetop geeft je een thuis. Dragonbane geeft je een weg. Het zijn allebei fantasyspellen met een kaart in de doos, allebei gemaakt door mensen met diepe wortels in de hobby, en allebei heel goed in wat ze doen. Maar wat ze doen is bijna tegengesteld, en zodra je dat verschil ziet, maakt de keuze zichzelf.
Het korte antwoord
Kies Stonetop als je een lange campagne over een plek wilt. Je speelt de dorpelingen die opstaan als er iets uit het moeras komt, het dorp heeft zijn eigen personageblad, de seizoenen draaien, en een goed jaar meet je af aan een palissade die eindelijk af is en een winter waarin niemand honger leed. Dit is het spel voor groepen die ergens om willen geven.
Kies Dragonbane als je vrijdagavond een doos open wilt maken en om half negen wilt spelen. Eén d20, onder je vaardigheid gooien, een draak op een 1 en een demon op een 20, elf avonturen al in de doos. Het is snel, grappig en gevaarlijk, en het vraagt nooit meer voorbereiding dan je zin hebt om te doen.
Wat deze twee spellen gemeen hebben
Allebei zijn het fantasy met echte modder eraan. Stonetop speelt in een ijzertijd die nooit heeft bestaan: heuvelforten, oude goden met tanden, ruïnes die zachtjes zoemen onder de akkers. De Misty Vale van Dragonbane is een grensgebied van bossen, ruïnes en wat daarin woont. Geen van beide is high fantasy; in allebei is een zwaard een serieus voorwerp.
Allebei komen ze met een kaart en willen die op tafel. De handgetekende dorpskaart en wereldkaarten van Stonetop maken van "waar woont de smid?" iets waar iedereen naar kan wijzen; de kaart van de Misty Vale is waar de avonturen van Dragonbane aan hangen. Allebei belonen ze een groep die praat, en allebei zijn ze gemaakt door mensen met diepe wortels in de hobby. Stonetop, ontworpen door Jeremy Strandberg en uitgegeven door Lampblack & Brimstone van Jason Lutes, begon als een setting voor Dungeon World en groeide in tien jaar uit tot een zelfstandig spel. Dragonbane is Free Leagues herschepping van Drakar och Demoner, sinds 1982 de Zweedse Dungeons & Dragons; dat verhaal vertelden we in Van Drakar naar Dragonbane.
Waar ze echt van elkaar verschillen
De held. Een Dragonbane-personage is een avonturier. Je kiest een volk, een beroep en een blad met vaardigheden, en daar ga je, de Vale in; waar je vandaan komt doet er minder toe dan waar je heen gaat. Een Stonetop-personage is een buur. De negen playbooks zijn rollen in een dorp: de Marshal die de wacht leidt, de Judge, de Blessed, de Would-Be Hero die zwakker begint dan iedereen en groeit door risico's te nemen. Elk playbook heeft bandvragen over de mensen tussen wie je woont. Je bent niet op doorreis. Je komt hiervandaan.
De dobbelstenen. Dragonbane is roll-under: een vaardigheid van 1 tot 18, één d20, gooi op of onder dat getal. Een natuurlijke 1 is een draak en er gebeurt iets geweldigs; een 20 is een demon en er gebeurt iets verschrikkelijks. Boons en banes laten je twee keer gooien en de beste of de slechtste houden. Stonetop is Powered by the Apocalypse: twee d6 plus een stat, 10 of hoger lukt, 7 tot 9 lukt met een prijs, 6 of lager en de spelleider doet een move. Geen initiatief, geen grid, en een mislukking zet het verhaal nooit stil; die duwt het ergens anders heen. Heb je Root of Monster of the Week gespeeld, dan ken je het ritme.
De klok. In Dragonbane is tijd de lengte van een avontuur. De elf avonturen in de Core Set schakelen aan elkaar tot de campagne Secret of the Dragon Emperor, maar elk past in een avond, en de regels malen niet om welke maand het is. In Stonetop is tijd precies het punt. Elk seizoen gooit iemand om te zien wat de wending van het jaar brengt. Het dorp heeft Fortunes, Prosperity, Defenses en een Surplus om de winter door te komen. Expedities vertrekken en keren terug, en een triomfantelijke thuiskomst doet de Fortunes van het dorp stijgen. Verbeteringen kosten seizoenen: een molen, een kudde paarden, een sterkere palissade. Er gaan jaren voorbij. Niets anders in de winkel laat een campagne zo voelen als ergens wonen.
Het werk van de spelleider. Een Dragonbane-spelleider leest één kort avontuur, zet de standees klaar, trekt initiatiefkaarten en speelt. Voorbereiding is een kwestie van minuten. Een Stonetop-spelleider heeft twee boeken van elk zo'n 600 pagina's, en eerlijk is eerlijk: het is de best georganiseerde spelleidersondersteuning die we verkopen. Een stapsgewijze eerste sessie waarin je samen het dorp bouwt, begeleiding bij dreigingen, seizoensprocedures, campagnebogen. Maar je moet dat willen. Boek II is een menukaart, geen huiswerk, en het spel beloont een spelleider die tussen avonturen de tijd laat verstrijken.
Het gevecht. Gevechten in Dragonbane zijn kort en dodelijk: één actie per ronde, initiatief uit een stapel kaarten, weinig hit points, veel schade. Een drakenworp kan een vijand in één klap uitschakelen, en een demonenworp kan jou uitschakelen. Gevechten in Stonetop zijn gevaarlijk op een andere toon. Moves lossen ze op in de fictie, en wat er echt op het spel staat zijn meestal niet je hit points maar de schuur achter je. Eén eerlijke kanttekening: Stonetop houdt de zes vertrouwde attributen en de hit points over van zijn afkomst uit Dungeon World, en sommige puristen van Powered by the Apocalypse vinden dat ouderwets. Kom je van D&D, dan voelt het als een vriendelijkheid.
De prijs van de toegang. De Core Set van Dragonbane is een compleet spel in één doos voor ruim onder de vijftig euro. Het slipcase-set van Stonetop met het kaartenpakket kost grofweg vier keer zoveel, omdat het twee dikke hardcovers, vijf grote prenten en tien jaar werk is. Geen van beide prijzen is verkeerd. Het ene is een avondje uit; het andere is een verbintenis voor de lange termijn, en zo geprijsd.
Hoe het aan tafel voelt
Een Stonetop-avond begint thuis. Iemands geiten zijn weg, de smid wil hulp bij de nieuwe poort, de seizoensworp zei dat de regen vroeg kwam. Dan gaan een paar van jullie op pad om dat ding in het moeras aan te pakken, en de expeditieregels nemen het over: de weg, het kamp, de Die of Fate, de lange weg terug. Bij thuiskomst krijgt de thuiskomst een scène voor zichzelf. Sessies duren drie tot vier uur, en het spel wil er een dozijn of meer. Groepen die het volhouden beschrijven het dorp als een personage dat ze niet kwijt willen.
Een Dragonbane-avond is sneller en ruiger. Je trekt initiatief, je gooit onder je vaardigheid, iemand gooit een demon op het slechtste moment en de tafel ontploft. Een avontuur past in één zitting, vaak met een eend erbij. De regels leren zichzelf in twintig minuten, en dat maakt het een geschenk voor groepen met wisselende opkomst, gemengde ervaring, of een speler van twaalf. De moves van Stonetop leer je ook in een avond, maar de wereld heeft een paar sessies nodig om in te zakken, en het spel vraagt iedereen om om dezelfde plek te geven.
Wat je echt moet kopen
Voor Stonetop is het Stonetop slipcase-set inclusief het kaartenpakket het hele spel: Boek I met de regels, de negen playbooks en de spelleidersbegeleiding, Boek II met de almanak van streken, wezens, ruïnes en arcana, en de vijf grote kaarten. Voeg twee d6 per speler toe en een spelleider met twee tot vijf spelers. Er is verder niets te kopen, en er komt niets aan dat je nodig hebt.
Voor Dragonbane is de Dragonbane Core Set het complete pakket: regelboek, elf avonturen, een soloboekje, kaart, kaarten, dobbelstenen, standees en speelmat. Wil je een hardcover op de plank, dan is het Dragonbane Rulebook de regels op zichzelf, en de Dragonbane Bestiary voegt monsters en nieuwe volken toe zodra je de doos hebt uitgespeeld. Free League blijft de lijn uitbreiden, maar de doos is waar je begint.
Kies Stonetop als ... Kies Dragonbane als ...
Kies Stonetop als je maandenlang met dezelfde groep speelt, een campagne met wortels wilt, en inzet liever meet in oogsten en buren dan in goud. Kies het als je een spelleider bent die van stevige ondersteuning en een langzame opbouw houdt, als je spelers houden van playbooks met een eigen stem, en als het idee van een dorp dat verandert door wat jij deed je rechtop doet zitten. Kies het ook als je van Dungeon World hield en je afvroeg hoe het eruit zou zien als het af was.
Kies Dragonbane als je groep het druk heeft, van week tot week wisselt, of iemand nieuws aan tafel heeft. Kies het als je gevaar met een grijns wilt, een campagne in de doos in plaats van een leeg vel, veel one-shots, of een soloboekje voor de avonden dat niemand anders kan. Kies het als jij de spelleider bent en het voorbereiden zat bent. En kies het als je nog niet zeker weet of fantasycampagnes wel jouw ding zijn; het is de goedkopere manier om daar achter te komen.
Eén derde deur: trekt de warmte van een kleine plek je naar Stonetop, maar wil je liever geen spelleider en helemaal geen monsters, dan zwerft Wanderhome zachtjes waar Stonetop blijft en vecht. Het is een ander spel, geen compromis.
Waar begin je bij Netherbook
Lees onze Stonetop beginnersgids of de Dragonbane beginnersgids voordat je koopt; allebei lopen ze de eerste sessie met je door. Is Dragonbane het geworden en kijk je ook naar Daggerheart, dan beslist onze vergelijking Daggerheart vs Dragonbane dat. Is de motor van Stonetop wat je greep, dan neemt Root: The Roleplaying Game dezelfde dobbelstenen mee een heel ander bos in, en ons geschiedenishoofdstuk Van woestenij naar overal legt uit waar die motor vandaan komt. Dragonbane staat met de rest van Free League in de collectie Free League Publishing; beide spellen vind je in Fantasy, en de oude goden van Stonetop ook in Mythic & Folklore.
En twijfel je nog steeds: ze strijden niet om dezelfde avond. Dragonbane is voor aanstaande vrijdag. Stonetop is voor de komende drie jaar.

