Stonetop - Beginnersgids

Wat is Stonetop?

De oogst is binnen, grotendeels. De palissade moet gerepareerd voor de eerste vorst. En drie dagen naar het oosten, waar de oude weg het moeras in zakt, is iets begonnen schapen mee te nemen. Jullie zijn geen avonturiers op doorreis. Jullie zijn de mensen van Stonetop, en als jullie het niet oplossen, doet niemand het.

Stonetop is een hearth fantasy-rollenspel over een klein dorp aan de rand van de bekende wereld, en de buren die opstaan om het te beschermen. De setting is een rauwe ijzertijd die nooit heeft bestaan: heuvelforten, brons en ijzer, oude goden met echte tanden, en de ruïnes van een verdwenen beschaving die zachtjes zoemen onder de akkers. Wat er daarbuiten echt waar is, bepaalt jullie tafel; de boeken bieden opties, geen canon.

Het spel is ontworpen door Jeremy Strandberg, met illustraties en handgetekende kaarten van Lucie Arnoux en vormgeving van Jason Lutes, die het uitgeeft via Lampblack & Brimstone. Het begon als setting voor Dungeon World en groeide in tien jaar playtesten en een Kickstarter in 2021 uit tot een zelfstandig spel. Netherbook verkoopt de complete editie: de twee hardcovers in hun slipcase, samen met de vijf grote kaarten uit het kaartenpakket.

Hoe werkt het systeem?

Stonetop is Powered by the Apocalypse. Doe je iets riskants, dan gooi je twee zeszijdige dobbelstenen en tel je een stat op: bij 10 of hoger lukt het, bij 7 tot 9 lukt het met een prijs of een complicatie, bij 6 of lager doet de spelleider een zet en schiet het verhaal een nieuwe kant op. Spelen is een gesprek, met benoemde moves die in werking treden als de fictie erom vraagt. Er is geen initiatief en geen raster.

Het kenmerkende idee is dat het dorp een eigen playbook heeft. Stonetop heeft stats als Fortunes, Prosperity en Defenses, een stoet buren met een naam, een Surplus dat beheerd moet worden voordat de winter komt, en een lijst verbeteringen om naartoe te werken: een palissade, een molen, een kudde paarden. Elk seizoen gooi je om te zien wat de wending van het jaar brengt, en de Fortunes van het dorp bepalen of dat een dreiging is of een kans. Winnen en verliezen de helden, dan verandert het dorp, en verandert het dorp, dan verandert ook wat er komt aankloppen.

Het spel ademt tussen twee ritmes. Thuis gaan de moves over de seizoenen, het werk en de honderd kleine verplichtingen van het dorpsleven. Onderweg nemen de expeditieregels het over: vertrekken, kamp opslaan, de Die of Fate, de lange weg terug. Kom je in triomf thuis, dan stijgen de Fortunes van het dorp. En door alles heen lopen de arcana, unieke magische voorwerpen met eigen voorwaarden om ze te ontsluiten, elk een kant-en-klaar avontuur dat wacht tot iemand erachteraan gaat.

Wat heb je nodig om te beginnen?

De slipcase-set is het hele spel. Boek I: Stonetop bevat de regels, de negen playbooks en uitgebreide begeleiding voor de spelleider, inclusief een stap-voor-stap eerste sessie waarin je het dorp samen inricht. Boek II: The Wider World and Other Wonders is de almanak: streken, nederzettingen, wezens, ruïnes en de volledige verzameling arcana. De twee boeken tellen elk zo'n 600 pagina's, dus behandel Boek II als een menukaart, niet als huiswerk. Je hebt nooit meer nodig dan de volgende expeditie vraagt.

Neem twee zeszijdige dobbelstenen per speler mee, potloden, en een spelleider met twee tot vijf spelers. De kaarten verdienen hun plek op tafel vanaf de eerste sessie: vooral de dorpskaart maakt van "waar woont de smid?" een vraag waar iedereen naar kan wijzen.

Voor wie is dit spel?

Stonetop is voor groepen die een campagne met wortels willen. Hou je van verhalen die langzaam op temperatuur komen, van gemeenschappen die echt voelen, en van inzet gemeten in oogsten en buren in plaats van goudstukken, dan is er maar weinig dat hierop lijkt. Het is een cadeau voor spelleiders die van stevige ondersteuning houden: de boeken loodsen je met ongewone zorg door het inrichten van het dorp, de dreigingen, de seizoenen en de campagnebogen. En het past bij spelers die houden van playbooks met een eigen karakter, van de Marshal die de wacht aanvoert tot de Would-Be Hero die zwakker begint dan de rest en groeit door risico's te nemen.

Het is eerlijk om te zeggen voor wie het niet is. Speelt je groep vooral one-shots, wil je dungeon-buit en level-ups, of speel je liever ontwortelde zwervers met niets te verliezen, dan voelt Stonetop als de verkeerde vorm. Het hele hart van dit spel is iets hebben om te verliezen. Het is ook een groot spel: de moves leer je op een avond, maar de setting beloont een stuk of twaalf sessies of meer, en een spelleider die geen tijd wil laten verstrijken tussen avonturen mist het beste ervan.

Hoe verschilt het van andere systemen?

Naast Dungeons & Dragons ruilt Stonetop initiatief en battle maps in voor moves vanuit de fictie, en de eindeloze reis voor een thuis. Falen legt het verhaal niet stil; het duwt het vooruit. En waar D&D vooruitgang meet in levels, meet Stonetop die in een molen die eindelijk draait en een winter waarin niemand honger leed.

Root: The Roleplaying Game draait op dezelfde Powered by the Apocalypse-motor, dus de dobbelstenen voelen vertrouwd, maar zijn vagebonden zijn precies de ontwortelde zwervers die Stonetop niet is. Root vraagt welke factie je gaat verraden; Stonetop vraagt wiens schuur je helpt bouwen. Speel je ze na elkaar, dan zie je hoe ver dezelfde motor kan reizen.

Wanderhome deelt de pastorale warmte, maar zwerft waar Stonetop blijft. Wanderhome is zacht van opzet, grotendeels zonder conflict en zonder spelleider; Stonetop houdt zijn tanden en zijn spelleider, want een thuis is pas kostbaar als iets het bedreigt.

Waar begin je?

Begin aan tafel, samen. De eerste sessie in Boek I bouwt het dorp als groep op: wie waar woont, waar Stonetop een overschot aan heeft en wat het mist, welk heiligdom op het plein staat. Daarna kiest iedereen een playbook, beantwoordt de bandvragen die erop staan, en speel je binnen het uur buren. Laat de spelers de achterkant van hun arcana lezen; de voorwaarden om ze te ontsluiten zijn de beste avontuurhaken in het boek.

Laat de campagne daarna ademen. Volg de seizoenen, gun verbeteringen de tijd die ze kosten, en laat dreigingen langzaam aangroeien langs de randen van de kaart. Komen de spelers terug van een expeditie, geef de thuiskomst dan een eigen scène. Dit spel beloont geduld als bijna niets anders in de hobby.

Aanbevolen producten bij Netherbook

De Stonetop slipcase-set inclusief het kaartenpakket is alles: beide boeken, alle negen playbooks en de vijf kaarten die jarenlang op je tafel zullen liggen. Was het de motor die je greep, dan neemt Root: The Roleplaying Game dezelfde dobbelstenen mee naar een heel ander woud; was het de warmte, dan biedt Wanderhome een zachtere weg. Alle drie vind je in onze Fantasy-collectie, en de oude verhalen achter de goden en ruïnes van Stonetop in Mythic & Folklore.