Blunderbuss vs Mörk Borg - welk grimdark-spel past bij jouw tafel?

Mörk Borg is een schreeuw. Blunderbuss is een lange mars. Allebei grimdark fantasy, allebei zetten ze smerige, ten dode opgeschreven niemanden midden op tafel, en allebei zijn ze liever vreemd dan veilig. Maar het ene wil in één nacht opbranden, en het andere wil je in een jaar slopen. Welke je nodig hebt, hangt af van hoe lang je van plan bent te lijden.

Het korte antwoord

Kies Mörk Borg als je de apocalyps in één zitting wilt: een spel dat je in een uur leest, vanavond leidt, en waarin je je personage verliest voor het tweede biertje. Het is net zo goed een kunstwerk als een regelboek, en het speelt zoals de hoes eruitziet.

Kies Blunderbuss als je een wereld wilt om in te wonen. Het is een volwaardige hardcover met een stad, honderd beroepen, een percentielsysteem dat specialiseren beloont, en het geraamte van een lange campagne. Het is het spel dat je koopt als je grimdark wilt als plek, niet als stemming.

Wat deze twee spellen gemeen hebben

Allebei putten ze uit dezelfde bron. De grimmige wereld vol gevaarlijk avontuur die Warhammer Fantasy Roleplay in 1986 opende, en die we volgden in Van beroep naar graf, loopt dwars door beide boeken: je personage is niemand bijzonders, de wereld is rot, en de humor is zwart. Allebei gebruiken ze speler-gerichte worpen, dus de spelleider raakt de dobbelstenen zelden aan. Allebei maken ze magie gevaarlijk voor wie haar gebruikt. Allebei zijn ze gemaakt door kleine teams in plaats van grote uitgevers, Mörk Borg uit Zweden en Blunderbuss uit Polen, en allebei zien ze eruit als niets anders op de plank.

En allebei zijn ze eerlijk over de dood. In Mörk Borg ga je dood. In Blunderbuss overleef je het misschien, maar je komt er niet schoon uit.

Waar ze echt van elkaar verschillen

De lengte van de nacht. Mörk Borg telt zesennegentig pagina's op pocketformaat, en een flink deel daarvan is kunst en typografie. De regels passen op een spread. De wereld, het Stervende Land, staat beschreven in een paar pagina's lijstjes en een kaart, en de Kalender van Nechrubel telt af naar het einde van alles: elke dageraad in het spel gooit de spelleider een dobbelsteen, en als er genoeg Ellendes zijn neergedaald, is de wereld voorbij. Een campagne heeft een ingebouwde houdbaarheidsdatum. Blunderbuss is het tegenovergestelde soort boek: een complete hardcover met de vrijstad Danswijk aan de monding van de Visula, het omliggende Pommeren, een bestiarium, regels voor een eigen uitvalsbasis, een beginavontuur en soloregels. Het is geschreven om lang in te wonen.

De dobbelstenen. Mörk Borg gooit een d20 tegen een moeilijkheid, meestal 12, met een bonus uit een van vier eigenschappen die je met 3d6 gooit. Omens laten je het lot een beetje bedriegen: een herworp, een lichtere wond, een lagere moeilijkheid. Dat is bijna het hele systeem. Blunderbuss gooit percentieldobbelstenen onder een van twee getallen: Skill als je getraind bent in wat je probeert, Luck als je dat niet bent. Naarmate je vordert, specialiseer je, en elk niveau specialisatie maakt je beter in dat ene ding. Twee spellen, twee opvattingen: Mörk Borg wil dat de dobbelstenen snel en wreed zijn, Blunderbuss wil dat ze onthouden wie je bent.

Het personage. Een Mörk Borg-personage is een handvol worpen: eigenschappen, levenspunten, een wapen, een paar spullen en, als je de optionele klassen gebruikt, een Fanged Deserter of Gutterborn Scum met een eigenaardigheid. Vijf minuten, en als het sterft gooi je een nieuwe. Een Blunderbuss-personage heeft een beroep, en er zijn er meer dan honderd, van halfling-guerrilla tot heksenjager, verdeeld over basis-, gevorderde en meesterniveaus. Je gaat geen level omhoog; je wisselt van baan, en de banen vertellen het verhaal van een leven.

De wereld. Het Stervende Land is meer een stemming dan een kaart: Galgenbeck, de tweekoppige basilisken, het paleis van de Schaduwkoning, allemaal in een regel of twee geschetst zodat je tafel de rest invult. Danswijk is een stad met straten. Blunderbuss speelt in een verwrongen zestiende-eeuws Europa, in het jaar 1597 van het Tijdperk van de Zonde, met buskruit, corrupte priesters, zondecultussen en drakenholen buiten de muren. De ene wereld is een apocalyps; de andere een renaissance waar de rot doorheen schemert.

De grap. Allebei zijn ze grappig, maar anders. De humor van Mörk Borg is nihilistisch: de wereld vergaat toch, dus lach maar. De humor van Blunderbuss is de galgenhumor die Warhammer ons leerde, die van het kleine, kwaadaardige hondje: je rattenvanger doet ertoe, juist omdat niemand dat denkt.

Hoe het aan tafel voelt

Een sessie Mörk Borg is luid. Je slaat het boek open, iemand leest een Ellende hardop voor, de groep strompelt Rotblack Sludge in of wat de tabellen ook ophoesten, en binnen een uur is er een personage dood en lacht iedereen. Het is een voortreffelijke one-shot en een prima korte campagne, en het is het spel dat bordspelers en metalheads tot rollenspel bekeert. Het is geen spel voor lange personagebogen, en het doet ook niet alsof.

Een sessie Blunderbuss is trager en dikker. Er is een stad om doorheen te lopen, geld om te verdienen, een beroep om naartoe te werken, een hoofdkwartier om te onderhouden. De percentielworpen laten je elk punt specialisatie voelen dat je hebt verdiend. Gevechten zijn gevaarlijk en wonden blijven hangen. Het beloont een groep die week na week naar Danswijk terugkeert en de straten begint te kennen. Het vraagt ook meer van de spelleider: er is meer boek, en meer wereld, om vast te houden.

Geen van beide is moeilijk te leren. Mörk Borg kost minuten; Blunderbuss een avond, vooral omdat je de beroepen wilt lezen.

Wat je echt moet kopen

Voor Mörk Borg is het Mörk Borg-kernboek alles: regels, wereld, kalender, klassen, tabellen en de startkerker Rotblack Sludge. Het is het goedkoopste complete rollenspel dat we verkopen. Wil je alleen spelen in dezelfde wereld, dan is Kinless een solo-Vikingspel op de motor van Mörk Borg.

Voor Blunderbuss is de hardcover Blunderbuss RPG het complete spel: regels, beroepen, Danswijk, bestiarium, basisregels, het avontuur Curse of the Oostbrug Tower en soloregels. Meer is er niet nodig. Het gratis quick-startavontuur uit de crowdfundingcampagne is een goede manier om het water te testen voordat je toehapt.

De prijs volgt het aantal pagina's. Mörk Borg is een klein boek voor een kleine prijs; Blunderbuss kost meer en geeft je daar een campagne aan materiaal voor terug.

Kies Blunderbuss als ... Kies Mörk Borg als ...

Kies Blunderbuss als je grimdark wilt met een stad erin, als je groep van beroepen en geld en langzame vooruitgang houdt, als je maandenlang met dezelfde mensen speelt, en als je het gevoel van de oude Warhammer-campagnes mist: een samenzwering die zich sluit, een rattenvanger die heksenjager wordt, een wereld die er niets om geeft. Kies het ook als je van buskruit houdt en van een zestiende eeuw die net niet heeft plaatsgevonden.

Kies Mörk Borg als je vanavond de apocalyps wilt, als je groep per week verandert, als je one-shots draait op conventies of spelavonden, of als je een boek wilt dat je laat zien aan mensen die geen rollenspellen spelen. Kies het als je je regels op één pagina wilt en je kunst op alle andere.

Wil je de motor van Mörk Borg met een grotere wereld eraan, kijk dan opzij in plaats van omhoog: Pirate Borg en Cy_Borg nemen allebei dezelfde regels mee naar een vollere setting, en onze vergelijking Pirate Borg vs Cy_Borg zet ze naast elkaar.

Waar begin je bij Netherbook

Onze Mörk Borg-beginnersgids en Blunderbuss-beginnersgids lopen elk door een eerste sessie heen. Is Mörk Borg je keuze maar weeg je het af tegen de rest van de old-schoolplank, dan helpt Shadowdark vs Mörk Borg vs Old School Essentials. Alles uit de Borg-familie staat in de collectie Mörk Borg; het bredere genre vind je in Metal & Doom en de collectie OSR.

En twijfel je nog: koop eerst Mörk Borg. Laat de schreeuw je achter met de wens om daarna door een wereld te lopen, dan begint bij Blunderbuss de mars.