Waar doom metal en de speeltafel samenkomen - het geluid van Mörk Borg

Zet een doom metal-plaat op en het eerste wat je merkt is de traagheid. De riff komt niet, hij nadert. Een akkoord blijft hangen tot het bijna pijn doet, en dan komt het volgende, even zwaar, even onafwendbaar. Doom metal gaat niet over snelheid of triomf. Het gaat over het naderende einde, en over de vreemde schoonheid van dat je dat einde recht in de ogen kijkt.

Er bestaat een rollenspel dat precies dat gevoel op tafel legt. Het heet Mörk Borg, en de makers noemen het zelf een doom metal-album van een spel.

Een plaat die je speelt

Mörk Borg verscheen in 2020, gemaakt door de Zweed Pelle Nilsson en vormgever Johan Nohr, uitgegeven door Free League. Het is een apocalyptisch fantasyspel in een stervende wereld, waar zeven profetieën zich voltrekken tot alles eindigt. Je speelt geen held. Je speelt een verloren ziel die in de laatste dagen nog iets zoekt: vergeving, rijkdom, of gewoon een reden om door te gaan tot het licht uitgaat.

De vergelijking met muziek is geen sfeerpraatje. Het spel komt letterlijk met een aanbevolen speellijst van uren doom en death metal, van bands als YOB en Conan. Je zet de plaat op en speelt erin. En het boek zelf is vormgegeven als een album dat is losgeslagen: schreeuwerige lettertypes, inktvlekken, bladzijden die je bijna niet kunt lezen. Nohr maakte het met opzet moeilijk leesbaar, zodat het aanvoelt als een vervloekt geschrift dat zich tegen je verzet. Het boek is niet een handleiding voor de wereld. Het boek ís de wereld.

Wat de muziek en het spel delen

Onder de herrie zit bij allebei hetzelfde verlangen. Doom metal is niet nihilistisch om het nihilisme. Het vindt schoonheid in de ondergang, waardigheid in het volhouden terwijl je weet dat het niets uithaalt. Dat is precies de motor van Mörk Borg. Je personages gaan bijna zeker dood, vaak snel en zinloos, en juist daardoor telt elke keuze. Een klein succes voelt als een wonder. Een laatste gebaar voelt groots, omdat het het laatste is.

De regels versterken dat gevoel in plaats van het te verzachten. Het systeem is licht en hard: je gooit een twintigzijdige dobbelsteen, en de dood ligt altijd op de loer. Er is geen lange klim naar macht, geen stapel goud die maar blijft groeien. Er is alleen de vraag wat je doet met de tijd die er nog is. Dat is de vraag die elke goede doom-plaat ook stelt.

Waar het wringt

Eerlijk is eerlijk: dit is niet voor iedereen. Waar het openingsstuk van deze serie ging over horror die je langzaam laat huiveren, slaat Mörk Borg je met een moker. De stijl is agressief, de wereld is wreed, en het boek doet moeite om je op afstand te houden. Wie houdt van een heldere handleiding en een verhaal met hoop, zal zich hier ongemakkelijk voelen. Dat is geen fout van het spel. Het is de bedoeling, net als bij de muziek die het inspireerde.

En net als bij een plaat is niet elke luisteraar de doelgroep. Sommige mensen horen in doom alleen maar lawaai. Sommige spelers zien in Mörk Borg alleen maar somberheid. Maar wie de toon te pakken krijgt, ontdekt dat er onder het zwart een verrassend hechte structuur zit. De herrie is zorgvuldig gecomponeerd.

Voor wie dit zou moeten proberen

Als je ooit een zware, trage plaat hebt opgezet en je juist daardoor lichter voelde, dan snap je Mörk Borg al. Als je houdt van verhalen waarin het einde vaststaat en het erom gaat hoe je ernaartoe loopt, dan is dit jouw spel. Zet de speellijst op, sla het boek open, en speel de laatste dagen zoals je een doom-plaat beluistert: langzaam, zwaar, en met open ogen.

De wereld gaat eraan. De vraag is alleen wat je doet voordat het licht uitgaat.

Waar doom de wereld laat vergaan, geeft een ander spel het monster juist een gezicht: waar folklore en de speeltafel samenkomen.