Online of aan tafel - waar je je eerste spel speelt
Je hebt een spel, en je hebt mensen. Dan stelt iemand de praktische vraag: doen we dit bij mij thuis, of via een videogesprek? Bij veel nieuwe groepen valt het plan hier ongemerkt stil. De een woont twee uur verderop. De ander weet zeker dat het pas telt met dobbelstenen op een echte tafel. Een derde heeft nog nooit iets virtueels gebruikt en begint er liever niet aan.
Het korte antwoord: allebei is rollenspel, en geen van de twee is de mindere versie. Ze vragen wel iets anders van je, en het helpt om te weten wat voordat je kiest.
Wat een tafel je geeft
Een tafel geeft je elkaar. Je ziet de frons als iemand de draad kwijt is en de grijns als een plan lukt. Mensen praten door elkaar heen en het werkt toch, omdat iedereen ziet wie eerst was. De dobbelstenen maken geluid. Iemand schuift het regelboek door, iemand schetst de kamer op de achterkant van een envelop, en de snacks doen de rest.
Voor een eerste sessie telt dat zwaarder dan het lijkt. Het meeste wat een beginner nodig heeft is kleine hulp zonder woorden: een knikje, een vinger bij het juiste getal op het blad, een spelleider die merkt dat je stil bent geworden. Dat soort hulp komt slecht door een microfoon.
De prijs is geregel. Iedereen moet op dezelfde avond in dezelfde kamer zijn, en iemand moet een tafel hebben die groot genoeg is.
Wat een scherm je geeft
Een scherm geeft je mensen met wie je anders niet zou kunnen spelen. De vriend die naar het buitenland verhuisde. De groep die je online vond, verspreid over het hele land. De ouder die van negen tot elf vrij is maar het huis niet uit kan. Woon je in een kleine plaats, dan is online vaak niet de tweede keus maar de enige, en het is een goede.
Het is ook makkelijker vol te houden. Zonder reistijd wordt een doordeweekse avond mogelijk, en een spel dat vaak doorgaat wint het van een spel dat perfect doorgaat.
De prijs is aandacht. Een gesprek via een scherm vermoeit sneller dan een kamer, stemmen botsen, en de rest van het internet is één klik verderop.
Wat je nodig hebt om online te spelen
Minder dan het internet je vertelt. Voor een eerste spel zijn drie dingen genoeg.
Een gesprek. Geluid is het minimum, beeld helpt. Veel groepen spreken af op Discord, dat gratis is, maar elk videogesprek dat je al kent is goed.
Dobbelstenen. Je kunt echte dobbelstenen op je eigen bureau gooien en zeggen wat je gooide; de hobby heeft altijd op vertrouwen gedraaid. Ziet de groep liever elke worp, dan doet een dobbelbot in de chat dat in één regel.
Je personage, op papier voor je of in een gedeeld document. Wie het spel leidt heeft het regelboek binnen handbereik nodig, al is dat niet het hele boek. Netherbook is aangesloten bij Bits & Mortar, dus bij veel gedrukte boeken krijg je de digitale editie erbij, en dat is handig als de tafel over meerdere huizen verdeeld is.
Dat is de hele lijst. Waar je het meest over zult horen is alleen de virtuele tafel, de virtual tabletop: software die kaarten, pionnen, personagebladen en dobbelstenen in één gedeeld venster zet. Roll20 draait in je browser en heeft een gratis versie. Foundry vraagt een eenmalige aankoop van degene die host, en de spelers doen gratis mee. Owlbear Rodeo doet weinig meer dan een kaart delen, en dat is vaak precies genoeg. Het is goed gereedschap, en misschien ga je er een waarderen. Vanavond heb je er geen nodig. Genoeg spellen spelen zich helemaal in de verbeelding af, en een eerste sessie is makkelijker zonder nieuwe software bovenop nieuwe regels.
Kleine gewoontes waardoor online spelen werkt
Een tafel doet een paar dingen vanzelf die je via een scherm bewust moet doen.
Houd het korter. Twee tot drie uur is online ruim genoeg. Stop terwijl iedereen nog meer wil.
Geef elkaar hardop de beurt. Aan tafel zie je wie iets wil zeggen. Online moet de spelleider het vragen, bij naam, en de stille speler soms twee keer.
Camera aan als je je daar prettig bij voelt, nooit omdat het moet. Een gezicht helpt, maar niemand hoeft een kamer op te ruimen om een elf te spelen.
Test het geluid vooraf. Tien minuten de avond ervoor scheelt het eerste halfuur van het verhaal.
En sluit de andere tabbladen. Dit is de moeilijke. Het spel is maar zo aanwezig als jij bent.
Een session zero is het logische moment om dit allemaal af te spreken, en die kan prima via een scherm.
Spellen die goed reizen, en spellen die een tafel willen
De meeste spellen werken op beide manieren. Een paar leunen duidelijk naar één kant.
Spellen die vooral gesprek zijn, met lichte regels en zonder kaart, verliezen online bijna niets. Alice is Missing gaat een stap verder: je speelt het in stilte, helemaal via tekstberichten, dus het merkt nauwelijks of de spelers in dezelfde kamer zitten.
Andere spellen zijn gebouwd rond iets wat je aanraakt. Dread vervangt dobbelstenen door een wankele toren van blokjes waar iedereen naar kijkt, en dat overleeft een webcam niet. Spellen die als doos met kaarten, plattegronden en fiches komen zijn ook het gelukkigst op een tafel, simpelweg omdat de doos gemaakt is om door meerdere handen tegelijk te worden geopend.
Twijfel je, stel dan één vraag: heeft dit spel iets nodig in het midden van de tafel? Zo niet, dan reist het.
Je hoeft niet voorgoed te kiezen
Genoeg groepen doen allebei. Ze komen voor de eerste sessie in één kamer bij elkaar en gaan online verder zodra iedereen het spel kent. Of ze spelen de meeste weken online en bewaren een paar keer per jaar een lange zaterdag voor een echte tafel.
Kun je voor je allereerste sessie bij elkaar komen, doe dat dan. Het is de zachtste manier om te leren. Lukt dat niet, speel dan toch. Een eerste spel via een scherm wint het van een perfecte tafel die er nooit komt.
En dan?
Dus: een tafel als je er een kunt bereiken, een scherm als dat niet lukt, en geen software die je nog niet nodig hebt.
Zoek je nog een groep? Lees mensen vinden om mee te spelen. Benieuwd wat je moet meenemen, naar een tafel of naar je bureau? Kijk bij wat je echt nodig hebt om te beginnen. En staat de datum eenmaal vast, dan vertelt wat je kunt verwachten van je eerste sessie hoe de avond zelf gaat, waar je ook zit.