De TTRPG-woordenlijst - woorden voor aan tafel

Elke hobby heeft zijn eigen taal, en tabletop-rollenspel meer dan de meeste. Deze woordenlijst verzamelt de woorden die je tegenkomt op de schappen, in een regelboek of aan tafel, en legt ze in gewone taal uit met een voorbeeld waar dat helpt. Nieuw in dit alles? Lees dan misschien eerst hoe je je eerste spel kiest, en gebruik daarna deze pagina zodra een woord je in de weg zit.

A

Actual play
Een opgenomen sessie van een rollenspel, om naar te kijken of te luisteren als entertainment. Actual play-shows op video en podcast, zoals die Daggerheart en Candela Obscura beroemd maakten, hebben talloze nieuwe spelers naar de hobby gebracht.

Advantage en disadvantage
Een extra dobbelsteen gooien en het beste resultaat houden wanneer de omstandigheden je meezitten, of het slechtste wanneer ze tegenzitten. Dungeons & Dragons maakte het mechanisme beroemd, en veel moderne spellen gebruiken er een variant van.

Adventure (module)
Een vooraf geschreven scenario dat een groep kan spelen, met een setting, personages en gebeurtenissen die van tevoren zijn klaargezet. Een boxed set bevat vaak al een startavontuur, zodat je meteen kunt spelen.

Alignment
Het klassieke morele raster uit Dungeons & Dragons dat een personage plaatst tussen law en chaos, good en evil. Eindeloos bediscussieerd, vaak vervangen door huisregels, en de bron van de helft van alle ruzies over wat een paladin zou doen.

Ancestry (species, race)
Het volk waartoe een personage behoort, zoals elf, dwerg of mens, met eigen trekken. Moderne spellen zijn grotendeels overgestapt op de woorden ancestry of species voor wat oudere boeken race noemden.

Armour class (AC)
Een getal dat aangeeft hoe moeilijk een personage of wezen te raken is in een gevecht: de aanvaller moet minstens zo hoog gooien. Het komt uit Dungeons & Dragons en leeft voort in de meeste OSR-spellen.

B

Backstory
De geschiedenis van een personage voordat het spel begint: waar het vandaan komt, wat het verloor, waarom het vertrok. Sommige spellen willen er een pagina van, andere laten je haar liever al spelend ontdekken.

Bestiary (bestiarium)
Een boek of hoofdstuk vol wezens voor de spelleider, met hun statistieken en gewoonten. Bijna elke spellijn heeft er een, hoe ze het ook noemt.

BRP (Basic Roleplaying)
Een regelsysteem van uitgeverij Chaosium dat handelingen oplost door met procentdobbelstenen tegen een vaardigheid te gooien. Call of Cthulhu is op BRP gebouwd, met eigen extra regels voor sanity.

C

Campaign
Een reeks samenhangende sessies met dezelfde personages, die een langer verhaal vertelt over weken, maanden of jaren. Het tegenovergestelde van een one-shot, die je in één avond afrondt.

Character sheet (personageblad)
Het blad met alles over je personage: eigenschappen, vaardigheden, uitrusting en de huidige staat. Je vult het in tijdens het maken van je personage en houdt het bij terwijl je speelt.

Check (worp)
De basishandeling van een rollenspel: je gooit met dobbelstenen om te zien of je personage slaagt in iets onzekers. Een spelleider kan om een check vragen om een muur te beklimmen, een leugen te doorzien of een zwaard te hanteren.

Class (klasse)
Een sjabloon dat bepaalt waar een personage goed in is, zoals de vechter, de tovenaar of de dief. Klassieke class-spellen zijn Dungeons & Dragons en Shadowdark; veel indiespellen slaan classes juist over.

Clock (progress clock)
Een cirkel verdeeld in segmenten die zich vult naarmate iets dichterbij komt: een alarm, een ritueel, een instortend dak. Blades in the Dark maakte clocks populair, en ze hebben zich door het moderne ontwerp verspreid.

Core rulebook (kernregelboek)
Het ene boek dat een spel nodig heeft om gespeeld te worden: regels, personagecreatie en meestal begeleiding voor de spelleider. Al het andere, van sourcebooks tot avonturen, bouwt erop voort.

Critical hit (crit)
Een worp van het hoogst mogelijke getal, meestal goed voor een extra sterk succes, zoals dubbele schade. Zijn duistere tweeling is de critical failure, waarbij de laagste worp de zaken juist erger maakt.

Crunch
Een informeel woord voor hoeveel regeldetail een spel heeft. Een crunchy spel als Dungeons & Dragons heeft veel regels en opties; een rules-light spel als Mörk Borg heeft er weinig.

D

d20, d6 en de dobbelstenen
Dobbelstenen worden genoemd naar hun aantal zijden, dus een d20 heeft er twintig en een d6 zes. Veel spellen gebruiken een set veelvlakkige dobbelstenen (d4, d6, d8, d10, d12, d20), andere alleen gewone zeszijders.

d66
Een manier om op een tabel met 36 regels te gooien met twee zeszijders: de ene steen zijn de tientallen, de andere de eenheden. Een geliefd gereedschap van compacte spellen en zines, omdat één spread een hele wereld aan uitkomsten kan bevatten.

Dice pool
Een systeem waarbij je een handvol dobbelstenen tegelijk gooit en de resultaten telt, in plaats van een enkele steen. Blades in the Dark en veel verhalende spellen gebruiken dice pools.

Downtime
De rustige periode tussen avonturen, waarin personages genezen, studeren, plannen smeden of hun geld uitgeven. Sommige spellen maken er een volwaardige spelfase van met eigen regels.

Duet (rollenspel voor twee)
Spelen met maar twee mensen, meestal één spelleider en één speler. Het levert intieme, personagegedreven verhalen op, en steeds meer spellen nemen er begeleiding voor op.

Dungeon crawl
Het klassieke format waarin je een gevaarlijke plek kamer voor kamer verkent en elke deur en fakkel afweegt. Hier begon de hobby, en spellen als Old-School Essentials en Shadowdark houden het scherp.

Dungeon Master (DM)
De naam voor de spelleider in Dungeons & Dragons. Zie Game Master.

E

Emergent storytelling
Een verhaal dat uit het spelen zelf ontstaat, uit keuzes, dobbelstenen en gevolgen, in plaats van uit een script. Het is de grote belofte van sandboxes, hexcrawls en spellen als Mythic Bastionland: niemand aan tafel kent het einde nog.

Encounter
Een enkele scène waarin iets gebeurt: een gevecht, een puzzel, een ontmoeting met een vreemde. Een sessie is meestal een aaneenschakeling van encounters die door het verhaal aan elkaar hangen.

Encumbrance (draagvermogen)
Regels voor hoeveel een personage kan dragen voordat het hem vertraagt. Old School-spellen nemen het serieus, en slot-inventarissen in spellen als Cairn en Mausritter maakten er echte keuzes van in plaats van boekhouding.

Experience points (XP)
Punten die je verdient door avonturen, waarmee een personage een level stijgt. Spellen kennen ze voor verschillende dingen toe: schatten, verslagen monsters, behaalde doelen, of gewoon komen opdagen en spelen.

Exploding dice
Een regel waarbij het maximum gooien op een dobbelsteen betekent dat je hem opnieuw mag gooien en optellen, zonder bovengrens. Het maakt elke worp tot een klein mogelijk wonder.

F

Faction (factie)
Een georganiseerde groep in de setting met eigen doelen, middelen en wrok: een gilde, een sekte, een adellijk huis. Facties geven een sandbox zijn bewegende delen, want ze handelen ook als de spelers de andere kant op kijken.

Fail forward
Een ontwerpprincipe waarbij een mislukte worp het verhaal toch verder brengt: je faalt niet zomaar, er gebeurt iets. Het houdt het spel in beweging en staat centraal in Powered by the Apocalypse-spellen.

Fate
Een verhalend systeem van uitgeverij Evil Hat, gespeeld met speciale dobbelstenen met plus, min en blanco. Personages zijn opgebouwd uit aspects, korte zinnen die hen beschrijven, die spelers inzetten door fate points uit te geven om een worp te buigen.

Fiction first
Een ontwerpgedachte waarbij wat er in het verhaal gebeurt bepaalt welke regels van toepassing zijn, en niet andersom. Spellen als Mythic Bastionland en veel indietitels leunen fiction first, en houden de regels op afstand tot het verhaal erom vraagt.

Fifth edition (5e)
De editie van Dungeons & Dragons die in 2014 verscheen en het grootste spel uit de geschiedenis van de hobby werd. Er groeide een compleet ecosysteem van 5e-compatibele boeken van andere uitgevers omheen, en daarom staat dat label op zoveel ruggen.

Fluff
De informele tegenhanger van crunch: alles in een boek dat verhaal is in plaats van regels, van settinghoofdstukken tot kadertjes fictie. Het woord klinkt geringschattend, maar voor veel lezers is de fluff juist het punt.

Forged in the Dark (FitD)
Een familie spellen gebouwd op de motor van Blades in the Dark: dice pools, position en effect, progress clocks en flashbacks. Net als Powered by the Apocalypse is de familie ver voorbij het oorspronkelijke inbrekersspel gegroeid.

Fudging
Een spelleider die stilletjes een dobbelworp negeert of aanpast, meestal om een personage te redden of het verhaal op koers te houden. Sommige tafels noemen het genade, andere valsspelen, en die discussie is zo oud als het scherm waarachter het gebeurt.

G

Game Master (GM)
De speler die het spel leidt: de wereld beschrijven, elk personage spelen dat de anderen tegenkomen, en bepalen wat de regels vragen. Verschillende spellen geven deze rol andere namen, zoals Dungeon Master, Keeper of Referee.

Gamebook
Een boek dat je alleen leest, waarbij je je pad kiest door naar genummerde paragrafen te bladeren, soms met dobbelstenen en een personage. Vroege gamebooks als Buffalo Castle waren een van de eerste manieren om te rollenspelen zonder groep.

GM-less game (spel zonder spelleider)
Een spel waarin niemand de wereld leidt en de regels dat werk zelf onder de spelers verdelen. Microscope en The Quiet Year laten zien hoe goed dat kan werken: structuur vervangt de spelleider.

GM screen (spelleiderscherm)
Het rechtopstaande scherm dat een spelleider aan tafel neerzet: regeloverzichten aan de binnenkant, artwork aan de buitenkant, en geheime worpen erachter. Veel spellijnen verkopen er een als accessoire.

H

Hexcrawl
Een manier om een kaart te verkennen die is opgedeeld in zeshoeken, waar elke hex een locatie, een encounter of niets kan bevatten. Het is een klassiek Old School-format rond ontdekking en een open wereld; Mythic Bastionland gebruikt er een.

Hireling (retainer)
Een NPC die door de party wordt ingehuurd om fakkels te dragen, het kamp te bewaken of mee te vechten, voor loon en een deel van het risico. Een vast ingrediënt van Old School-spel, waar een extra paar handen het verschil kan maken tussen een buit en een TPK.

Hit points (HP)
Een getal dat aangeeft hoeveel schade een personage of wezen kan incasseren voordat het buiten gevecht raakt. Het is een van de meest universele mechanismen in de hobby, al vervangen of verkleinen veel lichtere spellen het.

Homebrew
Materiaal dat een tafel zelf maakt: monsters, settings, classes of complete regelsystemen. De halve hobby draait erop.

House rule (huisregel)
Een officiële regel die een tafel naar eigen smaak heeft aangepast, van kleine bijstellingen tot grondige verbouwing. Het regelboek stelt voor; de tafel beslist.

I

Indie RPG
Een rollenspel dat buiten de grote uitgevers om is gemaakt, vaak door een kleine studio of een enkele ontwerper. Indiespellen experimenteren regelmatig met mechanismen en verhaalstructuren die je bij mainstreamtitels niet vindt.

Initiative
Een systeem dat bepaalt in welke volgorde spelers en vijanden handelen tijdens een gevecht. Sommige spellen gooien ervoor, andere leggen het vast met een statistiek of gewoon met wie het eerst spreekt.

J

Journaling game
Een spel dat je speelt door te schrijven, waarbij je een dagboek bijhoudt als je personage terwijl dobbelstenen of kaarten aangeven wat er daarna gebeurt. Thousand Year Old Vampire is een bekend voorbeeld, alleen te spelen met een notitieboek.

K

Keeper
De naam voor de spelleider in Call of Cthulhu, kort voor Keeper of Arcane Lore. Zie Game Master.

L

Level
Een maat voor hoe ver een personage is gevorderd, meestal verdiend met experience points. Levellen is de beloningslus van class-spellen, al kunnen genoeg spellen ook prima zonder levels.

Lines en veils
Een safety tool met twee niveaus: lines zijn dingen die helemaal niet in het spel voorkomen, veils zijn dingen die buiten beeld gebeuren. Ze afspreken, meestal bij session zero, laat een tafel met vertrouwen donker materiaal spelen.

Lore
De achtergrondwereld, geschiedenis en mythologie van een spel of setting. Lore geeft spelers context voor hun avonturen en iets om een personage tegen af te zetten.

M

Mechanic (mechanisme)
Een enkele regel of systeem dat bepaalt hoe iets in het spel werkt: hoe je een check doet, hoe een gevecht verloopt, hoe stress opbouwt. Een spel is in zekere zin een bundel mechanismen die samenwerken.

Megadungeon
Een enorm ondergronds complex van tientallen of honderden kamers over meerdere niveaus, bedoeld om een hele campaign lang te verkennen. Het is een klassiek Old School-format.

Metacurrency
Een voorraad punten, in handen van de speler in plaats van het personage, die je uitgeeft om de regels of het verhaal in je voordeel te buigen. Veel moderne spellen gebruiken er een, zoals tokens waarmee je opnieuw mag gooien of een detail aan een scène toevoegt.

Milestone levelling
Personages laten groeien wanneer het verhaal een mijlpaal bereikt, in plaats van experience points te tellen. Het ruilt boekhouding in voor tempo, en veel moderne campagnes geven er de voorkeur aan.

Miniatures (minis)
Kleine figuren die personages en monsters voorstellen op een kaart of grid. Sommige tafels kunnen niet zonder spelen; andere geven de voorkeur aan theatre of the mind.

Min-maxing
Een personage bouwen voor maximale mechanische kracht, en alles minimaliseren wat daar niet aan bijdraagt. Met een knipoog is het een sport; zonder knipoog is het waarom de bard nooit iets leuks mag.

Morale (moreel)
Een klassieke regel die de dobbelstenen laat bepalen wanneer vijanden vluchten of zich overgeven in plaats van tot de dood te vechten. Old School-spellen gooien er twee zeszijders voor, en het laat gevechten voelen als ontmoetingen met wezens in plaats van zakken hit points.

Murderhobo
Een spelerspersonage zonder thuis, zonder banden en zonder plan behalve rondtrekken, dingen doden en hun bezittingen meenemen. Het woord is een grap, en ook een waarschuwing voor wat er gebeurt als een personage nergens om hoeft te geven.

N

NPC (non-player character)
Elk personage in het spel dat niet door een speler wordt bestuurd. De spelleider speelt alle NPC's, van bondgenoten en winkeliers tot de schurk.

NSR (New School Revolution)
Een losse moderne beweging die voortbouwt op Old School-principes met lichtere, strakkere regels en frisse vormgeving. Spellen als Cairn en Mausritter worden er vaak toe gerekend, naast de familie rond Into the Odd.

O

One-shot
Een volledig spel dat in één sessie wordt gespeeld en afgerond, zonder vervolg. Het is een ideale manier om een nieuw systeem te proberen of te spelen met een wisselende groep.

Opposed roll
Een check waarbij twee kanten tegen elkaar gooien en het hoogste resultaat wint, in plaats van tegen een vast getal. Armworstelen, afdingen en achtervolgingen zijn natuurlijke opposed rolls.

Oracle (orakel)
Een hulpmiddel, meestal een set tabellen en een dobbelsteen, dat ja-neevragen beantwoordt zodat je zonder spelleider kunt spelen. Solospellen leunen op orakels om de persoon te vervangen die normaal beslist wat er gebeurt.

OSR (Old School Renaissance / Revival)
Een beweging die teruggrijpt op de stijl en regels van de vroegste rollenspellen uit de jaren zeventig en tachtig: open werelden, dodelijke gevechten, improvisatie en een spelleider met veel vrijheid. Bekende OSR-titels zijn Mörk Borg, Old-School Essentials, Cairn en Shadowdark.

P

Party
De groep spelerspersonages die samen op avontuur is. De party bij elkaar houden is een van de oudste grappen en zwaarste klussen in de hobby.

PbtA (Powered by the Apocalypse)
Een familie spellen gebouwd op de motor van Apocalypse World, waarin personages handelen via "moves" die worden getriggerd door wat ze in het verhaal doen. Het geeft de voorkeur aan verhaalstroom boven zware regels en heeft een grote tak van modern ontwerp gevormd.

PC (player character)
Het personage dat een speler bestuurt, tegenover de NPC's die de spelleider speelt.

Percentile dice (d100)
Twee tienzijdige dobbelstenen die samen een getal van 1 tot 100 vormen, meestal gegooid onder een vaardigheid. Call of Cthulhu en Mothership leven allebei op percentile dice.

Playbook
Een personageblad, archetype en regelset gevouwen in één boekje, typerend voor Powered by the Apocalypse-spellen. Een playbook kiezen in spellen als Apocalypse Keys of Wanderhome is kiezen wat voor verhaal je wilt.

Pointcrawl
Een manier van verkennen waarbij locaties zijn verbonden via vaste routes op een kaart, losser dan een hexcrawl maar nog steeds met structuur voor een reis.

Prompt
De vraag of opdracht die een journalingspel aandrijft: trek een kaart, lees de prompt, schrijf je antwoord. Een goede prompt doet in één zin wat een spelleider in een scène doet.

Q

Quickstart
Een gratis of goedkope introductieversie van een spel, met vereenvoudigde regels, kant-en-klare personages en een kort avontuur. Het is een ideale manier om een systeem te proberen voordat je het volledige boek koopt.

R

Railroading
Spelers langs een vast plot dwingen, wat ze ook kiezen, zodat hun beslissingen niet meer tellen. Het is het tegenovergestelde van een sandbox, en het woord is zelden vriendelijk bedoeld.

Random encounter
Een encounter die van een tabel wordt gegooid in plaats van gepland, vaak terwijl de party reist of te lang blijft hangen. De oude naam is wandering monsters, en het houdt een wereld levend en onverschillig voor de agenda van de party.

Random table (roltabel)
Een genummerde lijst waarop je gooit om ter plekke inhoud te maken: een encounter, een gerucht, een weersomslag, een naam. Old School-spel leunt erop, en onze eigen Werkplaats-serie is ervan gebouwd.

Reaction roll
Een klassieke Old School-worp, meestal twee zeszijders, die bepaalt hoe vreemden of monsters op de party reageren: vijandig, waakzaam, vriendelijk. Het is een kleine regel met een groot effect, want niet elke ontmoeting begint als een gevecht.

Referee
Een oudere naam voor de spelleider, geërfd van het wargaming, nog gebruikt door sommige Old School-spellen. Zie Game Master.

Roll-under
Een systeem waarin je slaagt door onder je eigen stat of vaardigheid te gooien, zodat hogere waarden meer ruimte geven om te slagen. Call of Cthulhu en Mothership werken zo.

Rules-light / rules-heavy
Termen voor hoeveel regeldetail een spel draagt. Een rules-light spel houdt het simpel en snel; een rules-heavy spel biedt diepte en tactische keuze. Geen van beide is beter, ze vragen alleen iets anders van je.

Rulings over rules
Het Old School-principe dat een snel, eerlijk oordeel van de spelleider wint van het opzoeken van een officieel antwoord. Het houdt het spel in beweging en vertrouwt de tafel boven het boek.

S

Safety tools
Afspraken en hulpmiddelen waarmee een tafel om inhoud heen stuurt die niemand in het spel wil, zoals lines en veils of de X-card. Ze worden meestal geregeld tijdens session zero, en juist horrorspellen bevelen ze aan.

Sandbox
Een speelstijl waarin de wereld open is en de groep zelf bepaalt waar ze heen gaat, in plaats van een vast plot te volgen. De spelleider bereidt plaatsen en situaties voor, en de spelers kiezen hun eigen pad.

Sanity
Een regel die de geestelijke gezondheid van een personage bijhoudt, die kan dalen naarmate het gruwelen tegenkomt. Call of Cthulhu maakte het beroemd: kennis en angst tasten de geest aan, dus overleven betekent meer dan in leven blijven.

Saving throw (save)
Een worp om iets ergs dat al gebeurt te ontwijken of te verzachten: gif, een valstrik, een spreuk. De naam gaat terug tot de vroegste dagen van de hobby en overleeft in spellen van Dungeons & Dragons tot Mythic Bastionland.

Session (sessie)
Een enkele speelbijeenkomst, meestal een avond. Een campaign bestaat uit veel sessies; een one-shot is er maar één.

Session zero
Een bijeenkomst voordat het spelen begint, waarin de groep afspraken maakt over setting, toon, grenzen en verwachtingen. Hier beslist een tafel samen wat voor verhaal ze wil vertellen.

Setting
De wereld waarin een spel zich afspeelt, met zijn geografie, geschiedenis en sfeer. Sommige spellen komen met een rijke setting, andere geven je de gereedschappen om je eigen wereld te bouwen.

Skill (vaardigheid)
Een aangeleerde bekwaamheid van een personage, smaller dan een stat: sloten openen, wonden hechten, oude talen lezen. In veel systemen combineert een check een stat met een skill.

Solo RPG
Een rollenspel dat is ontworpen om alleen te spelen, meestal met een orakel of een dagboek in plaats van een groep. Solo- en journalingspellen zijn een snelgroeiende tak van de hobby.

Sourcebook
Een boek dat een spel uitbreidt met extra setting, regels of opties, bovenop het kernregelboek. Een campaign kan in de loop van zijn bestaan meerdere sourcebooks gebruiken.

SRD (System Reference Document)
De kernregels van een spel, gratis gepubliceerd zodat iedereen ze kan lezen en erop kan voortbouwen. Veel ontwerpers brengen er een uit, en daarom delen zoveel spellen herkenbare botten.

Starter set (boxed set)
Een doos die een groep aan het spelen krijgt met alles erin: vereenvoudigde regels, kant-en-klare personages, dobbelstenen en een avontuur. Alien, The Lord of the Rings en Invincible hebben er allemaal een, en het is meestal de beste eerste aankoop voor een nieuwe tafel.

Stat (attribuut)
Een getal dat een basiseigenschap van een personage beschrijft, zoals kracht of scherpzinnigheid, gebruikt wanneer je een check doet. Spellen gebruiken verschillende namen en lijstjes; Mythic Bastionland gebruikt bijvoorbeeld Vigour, Clarity en Spirit.

Stat block
De compacte samenvatting van de getallen van een wezen die een spelleider aan tafel nodig heeft: gezondheid, aanvallen, vaardigheden. Een goed stat block lees je in één oogopslag.

Stress
Een mechanisme dat de druk op een personage bijhoudt en omzet in spel. Alien laat stress dobbelstenen toevoegen die in paniek kunnen omslaan, Mothership laat het panic rolls voeden, en Blades in the Dark geeft het uit als grondstof; drie spellen, één waarheid over lichamen onder spanning.

Success at a cost
Een gemengd resultaat waarbij je krijgt wat je wilde, maar er ook iets anders misgaat. Powered by the Apocalypse-spellen bouwden hun middelste worpband erop, en het idee heeft zich overal verspreid.

System (engine)
De set regels die een spel aandrijft, los van de setting: hoe dobbelstenen werken, hoe personages worden gebouwd, hoe gevaar wordt opgelost. Eén systeem kan veel spellen aandrijven, zoals de Year Zero Engine en Powered by the Apocalypse bewijzen.

T

Target number
Het getal dat een worp moet halen of overtreffen om te slagen, bepaald door de regels of de spelleider. Spellen noemen het verschillend, van difficulty class tot threshold.

Theatre of the mind
Scènes puur in de verbeelding spelen, zonder kaart of miniatures, met de beschrijving van de spelleider als enige slagveld. Snel, sfeervol, en af en toe de bron van vriendelijke discussies over wie waar stond.

TPK (total party kill)
Het moment waarop alle spelerspersonages tegelijk sterven. In dodelijke Old School- en horrorspellen is het een reëel risico, en soms een grimmig erepunt.

TTRPG (tabletop roleplaying game)
Een spel waarin spelers de handelingen van personages beschrijven in een gedeelde verbeelde wereld, geleid door regels en meestal een spelleider. Alles op deze pagina staat uiteindelijk in dienst daarvan.

Turn en round
De tijdseenheden van gestructureerd spel: in jouw turn handel je, en als iedereen heeft gehandeld, is er een round voorbij. Buiten gevechten laten de meeste spellen de tijd vrij stromen.

U

Usage die
Een regel die voorraden bijhoudt zonder ze te tellen: gooi de dobbelsteen van het voorwerp als je het gebruikt, en bij een laag resultaat krimpt de steen een stap tot de voorraad op is. The Black Hack maakte het populair, en het heeft zich door de OSR verspreid.

V

VTT (virtual tabletop)
Software die de tafel online zet: kaarten, dobbelstenen, personagebladen en videochat op één plek, zoals Roll20 of Foundry. Zo blijven veel groepen op afstand samen spelen.

W

West Marches
Een campagnestijl met een grote spelerspoel, geen vaste groep en geen vaste sessie: spelers organiseren zelf expedities een onverkende kaart op, en de wereld blijft tussen de tochten door bestaan. De stijl is genoemd naar een legendarische campagne van Ben Robbins, de ontwerper van Microscope.

Worldbuilding
Het scheppen van de geografie, geschiedenis, culturen en conflicten van een verzonnen wereld. Het is het halve plezier van spelleiden, en spellen als Microscope en The Quiet Year maken er het hele spel van.

X

X-card
Een safety tool: een kaart die iedereen aan tafel kan aantikken om de huidige inhoud uit het spel te halen, zonder uitleg. Simpel, stil en doeltreffend.

Y

Year Zero Engine
Het huissysteem van Free League Publishing: pools zeszijdige dobbelstenen waarbij zessen successen zijn, en je een worp mag pushen door opnieuw te gooien tegen een prijs. Alien, Vaesen, Tales from the Loop en Invincible draaien er allemaal op, elk afgesteld op het eigen genre.

Z

Zine
Een klein, vaak geniet boekje, thuisbasis van een deel van het meest vindingrijke werk in de hobby. Vooral de OSR- en Mothership-scenes publiceren veel van hun beste avonturen als zine.