Caveat Emptor - Beginnersgids

Wat is Caveat Emptor?

Wittenberg, 1541. De Manager is drie dagen op zakenreis en de winkel is van jou. Caveat Emptor is een solo dagboekspel waarin je een Assistent-Demon speelt achter de toonbank van een winkeltje dat dingen verkoopt die mensen beter niet kunnen willen. Een klant komt binnen, je laat iets zien dat te mooi is om waar te zijn, en terwijl de klant het bewondert, draai je er een vloek in. Dan sluit je de verkoop, glimlacht, en laat je nooit merken wat je bent.

Het probleem is dat je niet erg goed bent in je werk. Je Manager heeft je een verbetertraject opgelegd, en er is een verkoopquotum dat je moet halen voordat hij terug is. Haal je het niet, dan wacht vernietiging, wat in dit vak neerkomt op een slecht functioneringsgesprek. Dus je verkoopt, en je blijft verkopen, en je houdt een grootboek bij van elk voorwerp dat de deur uitgaat, wie het kocht en wat er daarna gebeurde.

Caveat Emptor is ontworpen en uitgegeven door Exeunt Press, de studio achter het ENNIE-genomineerde Exclusion Zone Botanist en de ontwerpnieuwsbrief Skeleton Code Machine. Het begon in 2024 als een gratis eenpagina-vouwblad; de Expanded Edition volgde hetzelfde jaar, eerst digitaal en daarna in druk. Netherbook verkoopt die Expanded Edition: een A5-zine van 36 pagina's met de uitgebreide regels, meer voorwerpen en meer klanten.

Hoe werkt het systeem?

Je hebt de zine nodig, een gewoon kaartspel, drie zeszijdige dobbelstenen en iets om in te schrijven. De kaarten runnen de winkel: ze bepalen wie er binnenkomt en wat je op de plank hebt liggen om ze mee te verleiden. De dobbelstenen bepalen of de verkoop standhoudt. Je beschrijft de klant, kiest het voorwerp, kiest je vloek, gooit, en schrijft op wat er gebeurde. Elke verkoop is één regel in je grootboek; een volle dag is een bladzijde.

Het hart van het spel is de vloek zelf. Vloeken komen in drie categorieën, en elke keer dat je er een hergebruikt, worden je klanten wantrouwiger en wordt de worp lastiger. Je kunt de winkel een dag sluiten om die kansen te herstellen, maar je hebt maar drie dagen en een quotum, dus elke vroege sluiting is een gok tegen jezelf. Dat is de hele spanning in één regel: de vloek waarvan je weet dat hij werkt, is de vloek die je het eerst verraadt.

De Expanded Edition voegt Vexation Points toe, een lopende maat voor hoe slecht de dag verloopt, plus nieuwe winvoorwaarden en een willekeurige voorwerpengenerator voor als je voorraad opraakt. Zesentwintig voorwerpen zitten in het boek, elk wachtend op een vloek en een koper.

Een volledige speelbeurt duurt ongeveer een uur. Dat is kort voor een dagboekspel, en dat is bewust: het gaat om een snelle, gemene handelsdag, niet om een levensverhaal.

Wat heb je nodig om te beginnen?

De zine is het spel. Voeg een kaartspel, drie d6 en een notitieboek of een paar geprinte grootboekpagina's toe, en je bent open. Exeunt Press levert ook printbare trackers en fiches voor de vloekcategorieën, maar drie munten op tafel doen hetzelfde werk.

Het boek is Engelstalig. Het leest licht, is mooi opgemaakt en de regels komen met uitgewerkte voorbeelden, zodat je binnen een kwartier na het openslaan aan het verkopen bent.

Voor wie is dit spel?

Caveat Emptor is voor solospelers die hun horror met een droge glimlach willen. Als je Needful Things of The Screwtape Letters mooi vond, de twee boeken die de ontwerper als inspiratie noemt, ken je de toon al: beleefd, zakelijk kwaad, met een stalen gezicht gebracht. Het is ook een prachtig eerste dagboekspel, omdat de structuur je draagt. Je staart nooit naar een lege pagina; er staat altijd een klant aan de deur.

Ook spelleiders moeten twee keer kijken. Elke sessie levert een dozijn vervloekte voorwerpen op, met een eigenaar en een gevolg eraan vast. Zet de winkel in een willekeurige fantasystad en je hebt een koopman die je spelers nooit helemaal vertrouwen, een voorraad buit met een addertje en een handvol NPC's die al een vreselijke fout hebben gemaakt. En iedereen die ooit in een winkel heeft gewerkt, herkent het quotum.

Het is niets voor je als je een lange campagne wilt of een personage dat groeit. De demon verandert niet; alleen het grootboek vult zich. Het is ook een spel over het bedriegen van mensen die iets beters verdienen, dus als je hoofdpersoon sympathiek moet zijn, kies dan iets anders.

Hoe verschilt het van andere systemen?

Vergeleken met Dungeons & Dragons 5e is er geen tafel, geen spelleider en geen groep. Caveat Emptor vraagt een uur van je eigen tijd, een pen en de bereidheid om de schurk te zijn van een heel klein verhaal.

Vergeleken met Thousand Year Old Vampire, het solo dagboekspel dat de meeste mensen kennen, is dit de snelle. Thousand Year Old Vampire strekt zich uit over eeuwen en laat je toekijken hoe herinneringen vervagen; Caveat Emptor geeft je drie dagen en een quotum. De een is een roman, de ander een kort verhaal met slachtoffers.

Vergeleken met Tollund, het andere spel van Exeunt Press in onze winkel, is dit de lichte. Beide draaien op een kaartspel en een aftellende reeks dagen, maar Tollund is een ernstig, teder spel over een uitverkoren offer in het Denemarken van de ijzertijd, terwijl Caveat Emptor gaat over een man een spiegel verkopen die hem te gronde richt. Speel ze allebei en je ziet dezelfde ontwerper met hetzelfde gereedschap in tegengestelde stemmingen aan het werk.

Waar begin je?

Lees de zine van voor naar achter voordat je speelt; met 36 pagina's is dat een korte avond. Zet dan de winkel op, trek je eerste klant en weersta de neiging om de perfecte vloek uit te denken. Het spel is beter als je snel kiest en het grootboek de gevolgen laat vastleggen.

Twee adviezen. Schrijf kort: een regel voor de klant, een regel voor het voorwerp, een regel voor wat er misging. En verdeel je vloeken vanaf de allereerste verkoop over de drie categorieën, want de verleiding om te herhalen wat werkte is precies waar het spel je voor straft.

Aanbevolen producten bij Netherbook

Caveat Emptor - A Solo Journaling RPG is het complete spel in één zine.

Als het solo dagboekformat je bevalt, is Tollund van dezelfde ontwerper de logische volgende stap, dieper en donkerder, en is Thousand Year Old Vampire de lange klassieker van het genre. Onze collectie Solo & Journaling verzamelt elk spel in de winkel dat je in je eentje kunt spelen, en als het de zwarte humor was die je greep, heeft de collectie Comedy & Satire meer spellen die hun schurken niet serieus nemen.